Start › Muzyka
Muzyka

Nowa fala shoegaze'u: Poznaj zespoły, które redefiniują gitarową ścianę dźwięku.

Nowa fala shoegaze'u: Poznaj zespoły, które redefiniują gitarową ścianę dźwięku.

Marzycielski hałas gitar powraca, ale tym razem napędzają go algorytmy mediów społecznościowych i domowa produkcja muzyczna. Współczesna fala shoegaze'u, zdefiniowana przez Pokolenie Z jako zjawisko „Zoomergaze”, to innowacyjne hybrydy łączące gitarową ścianę dźwięku z hyperpopem, country czy drum'n'bassem. Poznaj wykonawców i technologie, które wyprowadziły niszowy gatunek z lat 90. na wielkie sceny festiwalowe i szczyty list przebojów.

Skąd wziął się termin shoegaze i co buduje ścianę dźwięku?

Nazwa gatunku została ukuta na początku lat 90. przez brytyjską prasę muzyczną, w tym magazyny „NME”, „Sounds” oraz wydawcę Andy'ego Rossa z Food Records. Było to złośliwe określenie muzyków, którzy podczas koncertów wpatrywali się we własne pedały efektów zamiast nawiązywać kontakt z publicznością. To właśnie ta specyficzna soniczna architektura zdefiniowała cały nurt.

Fundamentem brzmienia stała się technika „glide guitar”, którą opracował Kevin Shields z zespołu My Bloody Valentine. Polega ona na manipulowaniu ramieniem tremolo (mostkiem vibrato w gitarach Fender Jazzmaster lub Jaguar) podczas uderzania w struny. Kluczowe dla uzyskania klasycznej, rozmytej ściany dźwięku było jednoczesne wykorzystanie odwróconego pogłosu (reverse reverb), generowanego przez procesory takie jak Yamaha SPX90 czy Alesis Midiverb II.

Dlaczego shoegaze znowu jest popularny? Fenomen TikToka i Zoomergaze

Za renesans gatunku w latach 2022–2024 nie odpowiada wyłącznie naturalna nostalgia. Najnowszą falę zdefiniowało Pokolenie Z, a media branżowe ochrzciły to zjawisko mianem „Zoomergaze” lub nowej fali „nu-gaze”. Głównym motorem napędowym stały się algorytmy TikToka, gdzie hashtag #shoegaze przekroczył setki milionów odtworzeń. Młodzi słuchacze zaadaptowali ten styl do formatów wideo, wykorzystując tzw. shoegaze dropy do budowania nastroju.

Wirusowy sukces zapoczątkował powrót weteranów. Utwory takie jak „Inside Out” grupy Duster oraz „When the Sun Hits” formacji Slowdive zyskały drugie życie. Przełożyło się to na bezprecedensowy sukces komercyjny pionierów – piąty album Slowdive, „everything is alive” z września 2023 roku, osiągnął 9. miejsce w globalnym notowaniu debiutów na Spotify i wszedł do Top 10 brytyjskiej listy UK Albums Chart.

Compu-gaze: jak produkcja domowa zastąpiła drogie studia?

W latach 90. nagranie kultowej płyty „Loveless” wymagało pracy w kilkunastu studiach nagraniowych. Współczesna fala opiera się na całkowitej demokratyzacji procesu twórczego. Obecna ściana dźwięku jest masowo generowana w domowych warunkach przy użyciu oprogramowania DAW, takiego jak FL Studio czy Ableton.

Zamiast potężnych wzmacniaczy i drogiego sprzętu, młodzi muzycy wykorzystują symulatory i cyfrowe wtyczki pogłosowe. To zjawisko technologiczne doczekało się w publikacjach muzycznych własnych określeń: „compu-gaze” oraz „VSTi-gaze”.

Ewolucja brzmienia: od countrygaze po fuzję z digicore

Współcześni artyści traktują klasyczny hałas jako punkt wyjścia do tworzenia zaskakujących hybryd, zacierając granice między gitarową alternatywą a muzyką internetową. Warto zaznaczyć, że popularny dekadę temu blackgaze ustąpił miejsca nowym poszukiwaniom, a jego dawni pionierzy z zespołu Deafheaven na płycie „Infinite Granite” (2021) całkowicie porzucili blackmetalowe krzyki na rzecz czystego wokalu i dream popu. Dziś scena eksperymentuje w zupełnie innych kierunkach:

  • Countrygaze: Zespół Wednesday z liderką Karly Hartzman na albumie „Rat Saw God” (2023) połączył ścianę dźwięku z alternatywnym country, folkowym storytellingiem i gitarą lap steel.
  • Fuzja z digicore i hyperpopem: Artysta quannnic w wiralowym utworze „life imitates life” połączył shoegaze z rapem internetowym. Z kolei Jane Remover na świetnie ocenianych albumach „Frailty” (2021) i „Census Designated” (2023) zderzyła estetykę hyperpopu z bezkompromisowymi, brudnymi gitarami.
  • Drum'n'bass i Y2K: Filadelfijska formacja They Are Gutting a Body of Water (TAGABOW), kierowana przez Douga Dulgariana, zredefiniowała gatunek na płytach „Lucky Styles” i „LOTTO”, łącząc przestery z samplami i rytmami breakcore.
  • Grungegaze: Zespół Fleshwater, utworzony przez członków hardcore'owej grupy Vein.fm, na płycie „We're Not Here to Be Loved” (2022) połączył wpływy grunge'u lat 90. i estetykę Deftones z shoegaze'em.

Jakie współczesne zespoły shoegaze warto znać?

Scena lat 2020. obfituje w projekty, które zdobywają miliony odtworzeń i podpisują kontrakty z gigantami branży. Oto kluczowi przedstawiciele nowej fali:

Zespół / Artysta Kluczowe wydawnictwo Charakterystyka brzmienia i kariery
Julie my anti-aircraft friend (2024) Trio z Los Angeles reprezentujące nową generację, które po sukcesie w sieci podpisało kontrakt z Atlantic Records.
Wisp Pandora EP (2024) Nastoletnia artystka z San Francisco, symbol viralowego shoegaze’u z TikToka (hit „Your Face”), wydająca w Interscope Records.
Hotline TNT Cartwheel (2023) Projekt Willa Andersona wydający w Third Man Records, łączący ścianę hałasu z chwytliwymi melodiami indie rocka.
Parannoul After the Magic (2023) Anonimowy, solowy artysta bedroom-popowy z Korei Południowej, którego twórczość stała się międzynarodowym fenomenem na portalu Bandcamp.
bdrmm I Don't Know (2023) Brytyjski kwartet wydający w wytwórni Rock Action Records (należącej do Mogwai), eksplorujący wpływy krautrocka, post-punku i elektroniki ambientowej.
DIIV Frog in Boiling Water (2024) Nowojorska formacja, która na swoim najnowszym albumie koncepcyjnym łączy mroczny shoegaze ze slowcore'em, komentując schyłek późnego kapitalizmu.

Shoegaze na żywo: od klubów po wielkie festiwale

Renesans gatunku widać również w działalności koncertowej. Zespoły nowej fali oraz klasycy trafili do zestawień wielkich imprez mainstreamowych i metalowych. Przykładem jest festiwal Sick New World 2024 w Las Vegas, gdzie wykonawcy tacy jak Slowdive, Duster, quannnic czy Julie wystąpili obok System of a Down i Slipknota.

Ponadto w 2024 roku w USA zainaugurowano festiwal Slide Away, dedykowany wyłącznie muzyce shoegaze. Pod kuratelą Nicky'ego Palermo z zespołu Nothing impreza zgromadziła na wyprzedanych koncertach w Los Angeles i Filadelfii zarówno weteranów, jak i nowe składy.

Najczęstsze pytania

Skąd wzięła się nazwa shoegaze?

Termin ten ukła na początku lat 90. brytyjska prasa muzyczna (m.in. „NME”) jako złośliwe określenie muzyków, którzy na scenie wpatrywali się w swoje pedały efektów gitarowych zamiast w publiczność.

Co to jest Zoomergaze?

To określenie najnowszej fali renesansu shoegaze'u z lat 2022–2024, napędzanej przez Pokolenie Z i algorytmy TikToka, gdzie utwory tego gatunku zdobywają setki milionów odtworzeń.

Na czym polega zjawisko compu-gaze?

To współczesny sposób tworzenia ściany dźwięku w domowych warunkach przy użyciu programów DAW (np. FL Studio, Ableton) oraz cyfrowych wtyczek (plug-inów VST) i symulatorów wzmacniaczy, co eliminuje potrzebę wynajmowania drogich studiów nagraniowych.

Jakie są najciekawsze nowe podgatunki shoegaze'u?

Współcześni artyści chętnie eksperymentują, tworząc takie fuzje jak countrygaze (połączenie z alternatywnym country i gitarą lap steel), grungegaze (inspiracje Deftones i latami 90.) oraz hybrydy z internetowym digicore, hyperpopem czy rytmami drum'n'bass.

Które zespoły pionierskie odniosły sukces w nowej fali?

Najlepszym przykładem jest Slowdive, którego piąty album „everything is alive” z 2023 roku wszedł do Top 10 brytyjskiej listy sprzedaży, a także zespół Duster, którego utwór „Inside Out” stał się viralowym hitem w mediach społecznościowych.

K
Redakcja 4Kultury.pl
Przewodnik po zjawiskach współczesnej kultury, filmie, muzyce i trendach internetowych. Odkrywamy popkulturę i styl życia z nowej perspektywy. O serwisie

Czytaj dalej

Internet i Nowe Media

Spatial computing w mediach i twórczości

Spatial computing w 2026 roku redefiniuje media i twórczość cyfrową. Technologie AR zmieniają sposób, w jaki oglądamy filmy, uczestniczymy w koncertach i tworzymy sztukę. Dowiedz s...

30 września 2026 · 6 min