Współczesny pop kocha lata 80. Zobacz, jak synthwave i nostalgia zdominowały listy przebojów

Włączasz radio i słyszysz pulsujący syntezator, potężny, pogłosowy werbel i melodię, która brzmi jak wyjęta z filmu akcji sprzed 40 lat. To nie audycja retro, a najnowszy hit The Weeknd lub Duy Lipy. Współczesna muzyka pop przeżywa fascynację dekadą neonów i kaset wideo. Odkryj, dlaczego brzmienia lat 80. i estetyka synthwave znów rządzą na listach przebojów!

Dlaczego lata 80. wróciły do łask?

Popkultura działa w cyklach, a tęsknota za przeszłością jest jednym z jej najpotężniejszych motorów napędowych. Obecny renesans dekady Reagana, kaset VHS i syntezatorów nie jest przypadkiem. To zjawisko napędzane jest przez potężną siłę, jaką jest nostalgia w muzyce. Dla pokolenia millenialsów, które dorastało w cieniu tej epoki, słuchając muzyki rodziców lub oglądając kultowe filmy, dźwięki te są echem beztroskiego dzieciństwa. Z kolei dla generacji Z, która odkrywa lata 80. przez pryzmat takich hitów jak serial „Stranger Things”, jest to fascynująca, niemal mityczna kraina estetycznej odwagi i analogowego ciepła. Powrót mody na lata 80 w muzyce pop to także forma eskapizmu. W niepewnych czasach, pełnych skomplikowanych problemów, jaskrawa, nieco kiczowata, ale przede wszystkim optymistyczna i energetyczna estetyka tamtych lat oferuje schronienie. To tęsknota nie tyle za samą dekadą, co za jej wyidealizowanym obrazem – czasem prostszych melodii, wyraźnych emocji i wiary w przyszłość, nawet jeśli była ona przedstawiana w krzywym zwierciadle cyberpunku.

Synthwave i synth-pop - brzmienie dekady

Aby zrozumieć ten trend, trzeba rozróżnić dwa kluczowe pojęcia: synth-pop i synthwave. Ten pierwszy to autentyczny gatunek, który zdominował listy przebojów w latach 80. Artyści tacy jak Depeche Mode, Eurythmics czy A-ha budowali swoje piosenki na chwytliwych melodiach, wokalach i nowatorskim wówczas brzmieniu syntezatorów. Z kolei synthwave to jego młodszy, bardziej filmowy kuzyn, który narodził się już w XXI wieku. To w dużej mierze instrumentalny nurt, inspirowany ścieżkami dźwiękowymi do filmów i gier wideo z lat 80. Jego celem jest nie tyle tworzenie przebojów, co budowanie nastroju – nostalgicznego, mrocznego, czasem futurystycznego. Współczesna muzyka pop sprytnie połączyła te dwa światy. Bierze piosenkową strukturę i przebojowość synth-popu, ale obleka ją w klimatyczną, dopracowaną produkcję rodem z synthwave'u. Charakterystyczne brzmienie muzyki lat 80. opiera się na kilku filarach, które dziś z pietyzmem odtwarzają producenci na całym świecie.

Oto kluczowe elementy tej dźwiękowej palety:

• analogowe syntezatory z charakterystycznym, ciepłym brzmieniem, jak Roland Juno-106 czy Yamaha DX7,
• maszyny perkusyjne takie jak LinnDrum czy Roland TR-808, z ich syntetycznymi, ale potężnymi bębnami,
• słynny efekt gated reverb na werblu, dający potężne, ale krótkie i kontrolowane uderzenie,
• chwytliwe, pulsujące linie melodyczne basu i arpeggia, które napędzają utwór,
• epickie, często ociekające sentymentalizmem solówki na saksofonie lub gitarze elektrycznej.

The Weeknd i Dua Lipa - ikony retro popu

Żadni artyści nie uosabiają tego trendu lepiej niż The Weeknd i Dua Lipa. Kanadyjski wokalista, Abel Tesfaye, na albumach „After Hours” i „Dawn FM” dokonał prawdziwej wolty stylistycznej. Jego megahit „Blinding Lights” to kwintesencja gatunku – pędzący rytm automatu perkusyjnego i ikoniczny motyw syntezatora tworzą utwór, który mógłby z powodzeniem ilustrować scenę pościgu w filmie z 1985 roku. The Weeknd czerpie garściami z estetyki Michaela Jacksona, Prince'a i filmów neo-noir, tworząc spójny, mroczny świat, w którym bawi się wizerunkiem gwiazdora z mroczną tajemnicą. Z kolei Dua Lipa na płycie „Future Nostalgia” podeszła do tematu z innej strony. Jej retro pop jest bardziej taneczny, słoneczny i radosny. Brytyjka połączyła brzmienia synth-popu z energią disco z lat 70. i tanecznym pulsem muzyki house z lat 90. Utwory takie jak „Physical” czy „Don't Start Now” to majstersztyki nowoczesnej produkcji, które jednocześnie składają hołd swoim inspiracjom. To właśnie te piosenki inspirowane latami 80. pokazały, że można patrzeć w przeszłość, nie tracąc z oczu współczesności. Oczywiście nie są oni jedyni. Wystarczy wspomnieć „Midnight Sky” Miley Cyrus, które brzmi jak zaginiony utwór Stevie Nicks i Billy'ego Idola, czy subtelne syntezatorowe tła w hitach Harry'ego Stylesa.

Jak stworzyć hit w stylu lat 80?

Za kulisami współczesnych hitów w stylu retro kryje się zaawansowana technologia i głęboka znajomość historii muzyki. Producenci nie muszą już polować na drogie, zabytkowe instrumenty. Dzięki oprogramowaniu takiemu jak Arturia V Collection czy wtyczkom od firmy TAL, mają na wyciągnięcie ręki cyfrowe emulacje niemal każdego kultowego syntezatora i automatu perkusyjnego z epoki. Kluczem jest jednak umiejętne ich wykorzystanie. Produkcja muzyki w stylu lat 80. to sztuka warstw. Często nakłada się na siebie kilka różnych brzmień syntezatorów, aby stworzyć bogatą, przestrzenną ścianę dźwięku. Absolutnie fundamentalny jest wspomniany już efekt „gated reverb”. Ta technika, odkryta niemal przez przypadek przez Phila Collinsa i producenta Hugh Padghama, polega na gwałtownym ucięciu „ogona” pogłosu na werblu. Daje to iluzję potężnego, stadionowego uderzenia, które jednak nie zamula miksu. To właśnie ten dźwięk definiuje perkusję w muzyce pop i muzyce dance tamtej dekady. W warstwie kompozycyjnej królują proste, ale niezwykle chwytliwe melodie i klarowna struktura zwrotka-refren-mostek, który często prowadzi do wielkiego finału z gitarową lub saksofonową solówką. To przepis na hit, który łączy w sobie nostalgię z nowoczesną energią.

Nostalgia nie tylko w dźwięku - kultura wizualna

Sukces tego trendu nie byłby możliwy, gdyby ograniczał się tylko do muzyki. Równie ważna, a może nawet ważniejsza, jest towarzysząca mu estetyka wizualna. Wpływ kultury lat 80. na teledyski, okładki płyt i wizerunek artystów jest ogromny. To spójny, przemyślany świat, który działa na wyobraźnię i potęguje uczucie nostalgii. The Weeknd w swoim czerwonym garniturze i z zabandażowaną twarzą stworzył postać rodem z thrillera Davida Cronenberga. Teledyski Duy Lipy pełne są choreografii inspirowanej kasetami z aerobikiem i mody z epoki. Ten wizualny język został w dużej mierze ukształtowany przez kino. Film „Drive” z 2011 roku, z jego neonową estetyką i kultową ścieżką dźwiękową, stał się kamieniem węgielnym dla całej sceny synthwave. Z kolei serial „Stranger Things” przeniósł tę estetykę do globalnego mainstreamu, sprawiając, że miliony widzów na nowo zakochały się w latach 80.

Oto elementy, które definiują wizualny kod retro-popu:

• wszechobecne neony w odcieniach różu, fioletu i błękitu, tworzące charakterystyczny, miejski krajobraz nocy,
• efekty wizualne imitujące starą taśmę VHS lub kliszę filmową, z jej niedoskonałościami i ziarnem,
• motywy motoryzacyjne, takie jak nocne przejażdżki sportowym autem po pustych ulicach metropolii,
• nawiązania do mody z epoki: marynarki z poduszkami, skórzane kurtki i jaskrawe legginsy,
• charakterystyczna typografia i logotypy inspirowane grami wideo i okładkami kaset.