Powrót trance'u - odkryj, dlaczego brzmienia z lat 90. znów dominują na scenie techno i house
Renesans muzyki trance na scenach techno i house to wynik zderzenia postpandemicznej potrzeby eskapizmu z fascynacją Pokolenia Z latami 90. Współcześni producenci odrzucili wieloletnią stygmatyzację tego gatunku, łącząc surowe, niezwykle szybkie tempo z euforycznymi melodiami i popowymi wokalami. Dzięki viralowym transmisjom oraz algorytmom mediów społecznościowych, dawne "guilty pleasure" stało się wiodącym trendem w dzisiejszej muzyce elektronicznej.
Skąd wziął się renesans trance'u w podziemnej muzyce elektronicznej?
Wbrew pozorom, powrót euforycznych melodii nie zaczął się w mediach społecznościowych, lecz w kopenhaskim undergroundzie. W latach 2017–2019 scena skupiona wokół kolektywu Fast Forward Productions oraz wytwórni Kulør, założonej przez DJ-kę Courtesy, położyła podwaliny pod ten trend, promując dynamiczne brzmienia przekraczające 140 BPM. Prawdziwym przełomem okazał się rok 2019, kiedy duński producent Martin Schacke wydał utwór "Kisloty People". Kawałek, samplujący rosyjski hit eurodance z 2001 roku, został ogłoszony przez magazyn Resident Advisor utworem roku, oficjalnie wprowadzając nieskrępowaną melodyjność do surowego techno.
Zjawisko to nabrało globalnego rozmachu w czasie pandemii i bezpośrednio po niej. Kluczową rolę odegrały tu transmisje z berlińskiego studia kafelkowego HÖR Berlin (w latach 2020–2022) oraz viralowe występy na platformie Boiler Room. Od wczesnych lat 2000. aż do około 2018 roku trance był w środowisku undergroundowego techno stygmatyzowany jako muzyka jarmarczna i kiczowata. Obecny sukces opiera się na celowym odrzuceniu tego tabu i pełnej afirmacji przesadnego ładunku emocjonalnego.
Dlaczego Pokolenie Z pokochało brzmienia lat 90.?
Główną siłą napędową tego zjawiska nie są weterani sceny, lecz przedstawiciele Pokolenia Z, urodzeni pod koniec lat 90. i po 2000 roku. Producenci tacy jak Funk Tribu czy Bad Boombox, a także tłumy młodych klubowiczów, doświadczają zjawiska zwanego anemoia – nostalgii za epoką, której nigdy fizycznie nie przeżyli. Ich inspiracje nie pochodzą z własnych wspomnień klubowych, lecz z archiwów YouTube, SoundCloud i filmów dokumentalnych.
Dodatkowym katalizatorem stały się algorytmy TikToka i trend "Sped Up". Przyspieszanie utworów w mediach społecznościowych skróciło czas skupienia słuchacza i przyzwyczaiło młodych odbiorców do wyższego tempa oraz natychmiastowych, skrajnie melodyjnych kulminacji. To bezpośrednio wpłynęło na strukturę współczesnych produkcji, w których kluczową rolę grają breakdowny – momenty wyciszenia stopy perkusyjnej, po których następuje euforyczne uderzenie.
Jakie tempo i instrumenty definiują nowoczesne Trance-Techno?
Fuzja gatunkowa wymagała zmiany technicznego podejścia do produkcji. Klasyczny trance z lat 90. operował zazwyczaj w tempach 130–138 BPM, a uplifting trance pod koniec dekady dochodził do 140 BPM. Współczesne techno zauważalnie przyspieszyło, rutynowo osiągając od 142 do 155 BPM. Producenci nakładają trance'owe melodie na ten skrajnie szybki fundament, tworząc hybrydę łączącą motoryczną siłę z emocjonalną głębią.
Brzmienie to opiera się na wiernym odtwarzaniu barw klasycznych instrumentów z przełomu wieków, które dziś są imitowane w nowoczesnych wtyczkach VST (np. Xfer Serum):
| Instrument / Technologia | Rok wprowadzenia | Rola we współczesnej muzyce |
|---|---|---|
| Roland JP-8000 | 1996 | Źródło przebiegu "supersaw" (7 odstrajanych fal piłokształtnych), tworzącego euforyczne leady. |
| Roland TR-909 | Lata 80/90. | Moduł perkusyjny dostarczający surowego, klasycznego rytmu. |
| Roland TB-303 | Lata 80/90. | Syntezator basowy, fundament brzmienia acid trance. |
| Korg M1 | 1988 | Stacja robocza odpowiedzialna za jasne brzmienie pianina ("M1 Piano"), kluczowe w crossoverach z housem. |
Kto tworzy nową scenę? Od Trance Dance Music po Psy-Techno
Współczesna scena wykształciła kilka wyraźnych nurtów, określanych oficjalnie jako Neo-Trance, Trance-Techno, Hard Trance Revival czy Trance Dance Music (TDM). Nurt ten zdominował programy gigantycznych europejskich imprez nowej generacji, takich jak Verknipt, Teletech czy Intercell, które wyparły tradycyjne festiwale minimal techno. Za rozwój tych brzmień odpowiadają konkretni artyści:
- DJ HEARTSTRING – berliński duet (Jonas Hellberg i Leo Brede), który zdefiniował odmianę TDM, łączącą tempo 140–145 BPM, linie wokalne eurodance, popowe melodie i agresywną sekcję rytmiczną.
- Marlon Hoffstadt (DJ Daddy Trance) – współzałożyciel Club Heart Broken, który zdobył międzynarodową popularność dzięki viralowemu występowi Boiler Room w Melbourne (2023) oraz singlom "It’s That Time" i "Call Me".
- KI/KI – holenderska DJ-ka (wcześniej rezydentka klubu De School) i założycielka wytwórni slash, która zrehabilitowała niekomercyjny hard trance z lat 90., grając długie, euforyczne sety.
- I Hate Models – francuski producent Guillaume Labadie, który spopularyzował wplatanie dramatycznych melodii syntezatorowych w sety oparte na bezlitosnym, industrialnym techno powyżej 145 BPM.
- Indira Paganotto – hiszpańska producentka i założycielka wytwórni ARTCORE, tworząca unikalną fuzję Psy-Techno (145–150 BPM) opartą na potrójnej linii basowej (rolling bassline).
Renesans ten wykracza również poza techno. Na scenie house rozwija się w postaci hard house'u, speed garage i powrotu eurodance'u, reprezentowanych przez takich artystów jak TDJ czy Malugi. Z kolei brytyjski producent Evian Christ przeniósł te brzmienia w rejony awangardy, wydając w 2023 roku w eksperymentalnej wytwórni Warp Records album Revanchist, będący artystyczną dekonstrukcją euforycznego trance'u.
Najczęstsze pytania
Co oznacza termin "business trance"?
Jest to wyłącznie środowiskowy, półżartobliwy neologizm nawiązujący do pejoratywnego terminu "business techno" (oznaczającego przewidywalną muzykę festiwalową tworzonorą pod zysk). Oficjalnymi terminami branżowymi dla nowych brzmień są Neo-Trance, Trance-Techno, Hard Trance Revival lub Trance Dance Music (TDM).
Gdzie i kiedy narodziła się muzyka trance?
Gatunek ten wyodrębnił się na początku lat 90. w Niemczech, a dokładniej we Frankfurcie nad Menem. Skupiał się wokół wytwórni Eye Q Records i Harthouse oraz artystów takich jak Jam & Spoon, Sven Väth czy Dance 2 Trance. Łączył on motorykę wczesnego techno z melodyjnością acid house'u.
Czym jest brzmienie "supersaw"?
To istota euforycznego brzmienia leadów trance'owych. Jest to przebieg dźwiękowy złożony z siedmiu odstrajanych od siebie fal piłokształtnych. Technologia ta została wprowadzona w 1996 roku w kultowym syntezatorze Roland JP-8000 i jest do dziś szeroko wykorzystywana przez producentów.
Na jakich festiwalach można usłyszeć współczesne Trance-Techno?
Szybkie, melodyjne brzmienia zdominowały programy wielkich europejskich imprez nowej generacji. Do najważniejszych z nich należą holenderski Verknipt, brytyjski Teletech oraz Intercell. Zastąpiły one w dużej mierze tradycyjne, stonowane festiwale skupione na deep i minimal techno.
Czy powrót trance'u dotyczy wyłącznie muzyki techno?
Nie, renesans ten rozwija się równolegle na scenie house. Przejawia się tam w postaci brzmień hard house, speed garage oraz powrotu do stylistyki eurodance. Zjawisko to reprezentują między innymi producenci tacy jak Malugi, TDJ czy brytyjskie duety producenckie.



