Side-projecty znanych artystów. Kiedy muzycy potrzebują odskoczni od macierzystego zespołu?

Wyobraź sobie, że jesteś na szczycie. Twój zespół wyprzedaje stadiony, a każda płyta pokrywa się platyną. Mimo to czujesz, że coś cię uwiera, że artystyczna energia szuka nowego ujścia. To właśnie w takich momentach rodzą się side-projecty – fascynujące muzyczne światy tworzone na boku. Sprawdź, co skłania największe gwiazdy do tworzenia muzyki poza macierzystą grupą i odkryj najciekawsze projekty poboczne!

Czym jest side-project i dlaczego powstaje?

W świecie muzyki termin side-project pojawia się regularnie, budząc ciekawość fanów i mediów. Co to właściwie jest? Najprościej mówiąc, to każdy projekt muzyczny tworzony przez artystę znanego z działalności w innym, zazwyczaj dużo popularniejszym zespole. Nie jest to zmiana w zespole ani jego rozpad, a raczej twórcza odskocznia, równoległa ścieżka kariery. Powody, dla których znani artyści decydują się na takie kroki, są złożone i bardzo ludzkie. Często chodzi o potrzebę artystycznej wolności, której brakuje w macierzystej formacji. Zespół, który odniósł sukces, staje się marką z konkretnym wizerunkiem i brzmieniem, a fani oczekują od niego określonego stylu. Side-project pozwala zrzucić ten gorset oczekiwań i po prostu eksperymentować. To bezpieczna przestrzeń do testowania pomysłów, które nie pasują do głównej szufladki – zbyt awangardowych, zbyt osobistych lub po prostu należących do zupełnie innego gatunku muzycznego. To także sposób na walkę z twórczym wypaleniem i rutyną, która potrafi wkraść się nawet w życie największych gwiazd rocka.

Artystyczna wolność jako ucieczka od szufladki

Głównym motorem napędowym dla większości projektów pobocznych jest chęć eksploracji nowych terytoriów muzycznych. Artysta, który przez lata kojarzony jest z jednym gatunkiem, może poczuć naturalną potrzebę sprawdzenia się w zupełnie innej stylistyce. Idealnym przykładem jest Damon Albarn. Jako lider zespołu Blur stał się ikoną britpopu lat 90. Jednak jego niespokojna natura pchnęła go do stworzenia Gorillaz – wirtualnego zespołu, który zrewolucjonizował postrzeganie muzyki pop, mieszając hip-hop, elektronikę, dub i rocka. Projekty poboczne dały mu wolność, jakiej nigdy nie miałby w ramach skategoryzowanego Blur. Podobnie Thom Yorke, wokalista Radiohead, w swoich solowych albumach i projekcie Atoms for Peace zanurza się w eksperymentalnej elektronice, która jest znacznie bardziej abstrakcyjna niż muzyka jego macierzystej grupy. To pokazuje, że projekty poboczne znanych muzyków często służą jako wentyl bezpieczeństwa dla ich najbardziej niekonwencjonalnych pomysłów.

Solowy projekt a nowa tożsamość artystyczna

Czasem odskocznia na bok przeradza się w pełnoprawną, drugą karierę. Solowy projekt to szczególny rodzaj side-projectu, w którym artysta firmuje muzykę wyłącznie własnym nazwiskiem. Dla wielu staje się to szansą na zbudowanie zupełnie nowej tożsamości. Phil Collins, perkusista Genesis, dzięki solowej działalności stał się jedną z największych gwiazd pop lat 80., pokazując swoje bardziej liryczne i komercyjne oblicze. Podobnie Sting, opuszczając The Police, otworzył się na jazz i world music, co zdefiniowało jego dalszą karierę. Taki krok pozwala artyście na pełną kontrolę nad procesem twórczym i wizerunkiem, a także na opowiadanie bardziej osobistych historii, które mogłyby nie znaleźć miejsca w demokratycznej strukturze zespołu.

Supergrupa – kiedy gwiazdy łączą siły

Szczególnym i niezwykle ekscytującym rodzajem projektu pobocznego jest supergrupa. To zespół złożony z muzyków, z których każdy jest już dobrze znany z innych, odnoszących sukcesy formacji. Sama idea połączenia sił przez ikony różnych grup budzi ogromne emocje. To jak filmowi Avengers, tylko w świecie muzyki. Them Crooked Vultures, w składzie z Dave'em Grohlem (Foo Fighters, Nirvana), Joshem Homme'em (Queens of the Stone Age) i Johnem Paulem Jonesem (Led Zeppelin), to kwintesencja tego zjawiska. Połączenie ich talentów dało wybuchową mieszankę hard rocka, która zachwyciła fanów każdej z tych grup. Innym przykładem jest Audioslave, gdzie instrumentalna sekcja Rage Against the Machine połączyła siły z Chrisem Cornellem z Soundgarden. Taki nowy zespół często powstaje z czystej przyjaźni i chęci wspólnego grania, bez presji komercyjnej. To spotkanie na szczycie, które pozwala artystom czerpać inspirację od siebie nawzajem i tworzyć coś, co nie mogłoby powstać w żadnej innej konfiguracji. Choć wiele supergrup ma krótki żywot, niektóre, jak A Perfect Circle z Maynardem Jamesem Keenanem z Tool, stają się pełnoprawnymi bytami z własną, oddaną publicznością.

Polskie projekty poboczne, które warto znać

Polska scena muzyczna również obfituje w ciekawe nowe projekty muzyczne tworzone przez uznanych artystów. To dowód na to, że potrzeba artystycznej ekspresji poza głównym nurtem jest uniwersalna. Przez lata jednym z najbardziej wyrazistych przykładów była solowa kariera Katarzyny Nosowskiej, która stanowiła artystyczną kontrapunkt dla twórczości zespołu Hey. Jej albumy, od "puk.puk" po "BASTA", pokazywały zupełnie inne, często bardziej eksperymentalne i elektroniczne oblicze wokalistki. Dziś na polskiej scenie dzieje się jeszcze więcej. Warto zwrócić uwagę na takie inicjatywy jak:

• Ørganek, który dla Tomasza Organka, znanego wcześniej z zespołu SOFA, stał się głównym wehikułem artystycznym i przyniósł mu ogromną popularność,
• Fisz Emade Tworzywo, projekt braci Waglewskich, którzy choć od zawsze działali razem, to właśnie pod tym szyldem stworzyli swoją najbardziej rozpoznawalną i docenioną markę, łącząc hip-hop z jazzem i alternatywą,
• Męskie Granie Orkiestra, coroczny, unikalny projekt, który można uznać za rodzaj sezonowej supergrupy, łączącej największe gwiazdy polskiej sceny w nieoczywistych konfiguracjach,
• WaluśKraksaKryzys, czyli solowy projekt Błażeja Króla, który pod tym pseudonimem prezentuje swoje bardziej surowe, post-punkowe oblicze.

Te i inne polskie nowe projekty muzyczne pokazują, że nasza scena jest dynamiczna i pełna artystów, którzy nie boją się wychodzić poza utarte schematy i poszukiwać nowych form wyrazu.

Kiedy projekt poboczny staje się głównym?

Historia muzyki zna przypadki, w których side-project nie tylko dorównał popularnością macierzystej formacji, ale wręcz ją przewyższył, stając się głównym zajęciem artysty. Najbardziej spektakularnym przykładem jest historia Dave'a Grohla. Po tragicznej śmierci Kurta Cobaina i końcu Nirvany, Grohl, dotychczas znany jako perkusista, zamknął się w studiu i nagrał w całości debiutancki album Foo Fighters. Projekt, który miał być formą terapii, przerodził się w nowy zespół – jednego z największych gigantów współczesnego rocka. Dziś dla milionów fanów Grohl to przede wszystkim lider Foo Fighters. Podobną drogę przeszedł wspomniany już Damon Albarn. Choć Blur co jakiś czas wraca na scenę, to Gorillaz stał się jego globalnym fenomenem, projektem o nieograniczonych możliwościach artystycznych i komercyjnych. Czasem nowy zespół znanego wokalisty lub instrumentalisty staje się po prostu lepszym domem dla jego rozwijającej się wrażliwości, pozwalając mu w pełni rozwinąć skrzydła i zdefiniować się na nowo w oczach publiczności.